سرعت 3G و توهم پیشرفت
این روزها هر جا میری حرف از ۳G هست و انگار یه جادوی جدید وارد شده که قراره همهچی رو عوض کنه. رایتل اومده و میگه ما دنیای جدیدی رو آوردیم. دنیایی که توش دیتا سریعتره و دیگه لازم نیست برای باز کردن یه صفحه وب، کلی صبر کنیم.
اما وقتی کمی عقبتر میایستی و به کلِ این منظره نگاه میکنی، یه تضاد خندهدار (و کمی تلخ) میبینی.
ما داریم سعی میکنیم روی یه زمینِ لرزان، یه برجِ مدرن بسازیم.
از یه طرف، شعارِ «دیجیتال شدن» و «سرعت» رو میشنویم، اما از طرف دیگه، میبینیم که این تکنولوژی رو تو دست یه نفر حبس کردن. انحصارِ رایتل یه پیام خیلی واضح داره: «ما پیشرفت میخوایم، اما نه برای همه».
توی استراتژی دیجیتال، یه اصل ساده هست: تکنولوژی وقتی رشد میکنه که «توزیع» بشه. وقتی دسترسی به یه قابلیت رو به ۱٪ مردم محدود میکنی، در واقع داری یه «جزیره» میسازی، نه یه «بازار». وقتی ۹۹٪ مردم محروماند، این یعنی ما داریم با پیشرفت بازی میکنیم، نه اینکه واقعاً پیشرفت کنیم.
انحصار، دشمنِ نوآوریه. چون وقتی رقابت نباشه، انگیزه برای بهینهسازی هم نیست.
جای عجیبی هستیم. از یه طرف سیمکارتهای جدید میگیریم که قابلیت «تماس تصویری» دارن. یعنی در نهایت، ابزاری تو دستمونه که میتونه فاصله رو حذف کنه و ارتباط رو انسانیتر کنه. اما دقیقاً همون لحظه، میشنویم که مراجع تقلید فتوا دادن و تماس تصویری رو «عامل فساد» دونستن.
یهو میبینیم سرویس قطع شد. چرا؟ چون باید «پیوست فرهنگی» تدوین بشه.
اینجاست که تضادِ عمیقِ ما خودش رو نشون میده. ما میخوایم ابزاری از قرن بیست و یکم رو داشته باشیم، اما میترسیم که مردم واقعاً ازش استفاده کنن.
توی طراحی محصول، اصطکاک زمانی ایجاد میشه که مانعی بین کاربر و هدفش باشه. اما اینجا، اصطکاک دیگه تو لایهی UX یا رابط کاربری نیست؛ اصطکاک تو لایهی باورها و مدیریته.
وقتی شما یه قابلیت رو میسازید اما همزمان یه «دیوارِ فتوایی» یا «سدِ اداری» جلوی کاربر میگذارید، در واقع دارید به کاربر میگید: «ما تکنولوژی رو میخوایم، اما تو رو نمیخوایم».
ما فکر میکنیم با خریدنِ سختافزارهای گرون و باز کردنِ باند، دیجیتال شدیم. اما حقیقت اینه که دیجیتال شدن، یه تغییر زیرساختی نیست؛ یه تغییر ذهنیه.
تا وقتی مدل ذهنیِ تصمیمگیرندهها روی «کنترل» و «ممنوعیت» باشه، هر چقدر هم سرعت اینترنت رو بالا ببریم، فقط داریم سریعتر به بنبست میرسیم.
تکنولوژی هرگز به تنهایی تغییری ایجاد نمیکنه. تکنولوژی فقط روی «زیرساختِ فرهنگی» سوار میشه. اگر این زیرساخت، هنوز تو مرحلهی ترس و انحصار باشه، ۳G فقط یه اسمِ شیکه برای یه وضعیتِ قدیمی.
ما داریم سریعترین راه رو به مقصدِ غلط میریم.